เมื่อเวลา 10.00 น. วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569 ที่วัดอัมพวนาราม บ้านต้นม่วง หมู่ 1 ตำบลปงป่าหวาย อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ นายกเทศมนตรีตำบลปงป่าหวาย พร้อมคณะผู้บริหาร กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ปลัดเทศบาล ผู้อำนวยการกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม และปลัดอำเภอเด่นชัย เข้าร่วมประชุมกับประชาชนกว่า 100 คน เพื่อหารือกรณีการขออนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ (แบบ อภ.2) ของโรงงานแห่งหนึ่งในพื้นที่
ที่ประชุมชี้แจงว่า โรงงานได้ยื่นคำขอใบอนุญาตตามขั้นตอน และเทศบาลจำเป็นต้องพิจารณาออกใบอนุญาตภายใน 30 วัน พร้อมเปิดให้ชาวบ้านแสดงความคิดเห็น อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านที่เข้าร่วมประชุมต่างยกมือคัดค้านเป็นเอกฉันท์ โดยให้เหตุผลว่า โรงงานดังกล่าวดำเนินกิจการฝ่าฝืนกฎหมายหลายฉบับ ทั้งกฎหมายอุตสาหกรรม ผังเมือง ป่าไม้ และสาธารณสุข อีกทั้งยังมีการนำวัตถุดิบนอกเหนือจากที่ได้รับอนุญาตมาใช้ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของมลภาวะในชุมชน
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ชาวบ้านต้นม่วงต้องเผชิญปัญหามลพิษทางอากาศ ฝุ่นควัน PM2.5 กลิ่น เสียงดัง และปัญหาการจราจรจากรถบรรทุกตลอดทั้งวันทั้งคืน มานานกว่า 2 ปี แม้ที่ผ่านมาได้มีการประชุมและทำบันทึกข้อตกลง (MOU) เพื่อให้โรงงานปรับปรุงแก้ไข และเคยลดกำลังการผลิตชั่วคราว แต่ปัญหายังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง
เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2568 หน่วยงานด้านอุตสาหกรรมจังหวัดได้เข้าตรวจวัดมลภาวะ โดยใช้ผลตรวจของโรงงาน ซึ่งระบุว่าอยู่ในเกณฑ์ “ปลอดภัย” อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านเห็นว่าไม่มีการตรวจวัดอย่างเป็นอิสระ และภายหลังโรงงานได้กลับมาเพิ่มกำลังการผลิตตามเดิม โดยอ้างเหตุผลด้านต้นทุน
ปัจจุบันมีชาวบ้านในรัศมี 100–600 เมตรจากโรงงานป่วยมากกว่า 20 ราย บางรายแพทย์แนะนำให้ย้ายออกจากพื้นที่ ต่อมาชาวบ้านได้ร้องเรียนต่อศูนย์ดำรงธรรมอำเภอเด่นชัย ส่งผลให้ผู้ว่าราชการจังหวัดแพร่ลงพื้นที่ตรวจสอบ และแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงจากหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งผลการตรวจสอบระบุว่าโรงงานดำเนินการถูกต้องตามกฎหมาย และไม่พบปัญหามลภาวะ
อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านตั้งข้อสังเกตว่า ใบอนุญาตประกอบกิจการอนุญาตให้ใช้วัตถุดิบเฉพาะไม้ยางพาราและไม้ปลูก 13 ชนิดเท่านั้น แต่พบว่ามีการใช้ไม้สักซึ่งไม่ได้ระบุในใบอนุญาต ทั้งในกระบวนการผลิตเชื้อเพลิงและชีวมวลอัดแท่ง
ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2569 เจ้าหน้าที่สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่เข้าตรวจสอบโรงงาน โดยรายงานว่า พบเพียงเศษไม้จามจุรีซึ่งเป็นไม้ที่ได้รับอนุญาต และไม่พบการกระทำผิดกฎหมาย อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านเห็นว่าปริมาณวัตถุดิบที่พบไม่สอดคล้องกับขนาดกำลังการผลิตของโรงงาน และตั้งข้อสงสัยว่าการตรวจสอบอาจไม่รอบด้าน
ขณะเดียวกัน เทศบาลตำบลปงป่าหวายอยู่ระหว่างดำเนินการพิจารณาออกใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ (แบบ อภ.2) แม้ที่ผ่านมาโรงงานจะดำเนินกิจการมากว่า 2 ปีโดยไม่มีใบอนุญาตดังกล่าว ชาวบ้านจึงมองว่าเป็นการเร่งรัดออกใบอนุญาตภายหลังเกิดปัญหาร้องเรียนอย่างต่อเนื่อง
รองประธานคณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัดแพร่ เปิดเผยว่า หน่วยงานของรัฐควรให้ความสำคัญกับผลกระทบด้านสุขภาพของประชาชนมากกว่ารายได้จากค่าธรรมเนียมใบอนุญาต และในวันที่ 6 มีนาคม 2569 จะลงพื้นที่รับฟังคำชี้แจงจากเทศบาลตำบลปงป่าหวายร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างโปร่งใสและเป็นธรรมต่อทุกฝ่าย
ธีรพงษ์ ธงออน/แพร่
