จังหวัดสกลนคร เดินหน้ายกระดับมรดกทางวัฒนธรรม เตรียมบรรจุ “มวยโบราณสกลนคร” เข้าสู่หลักสูตรการศึกษาท้องถิ่น ครอบคลุมผู้เรียนทุกช่วงวัย หวังสร้างความภาคภูมิใจ พัฒนาศักยภาพเยาวชนทั้งร่างกายและจิตใจ พร้อมต่อยอดสู่อาชีพในอนาคต
เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 7 กรกฎาคม 2569 ณ ห้องประชุมสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสกลนคร ดร.สัจจา ฝ่ายคำตา ศึกษาธิการจังหวัดสกลนคร ได้รับมอบหมายจาก นางรณิดา เหลืองฐิติสกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนคร เป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่น “มวยโบราณสกลนคร” โดยบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งตัวแทนจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สถานศึกษา ผู้ทรงคุณวุฒิ ปราชญ์ชาวบ้าน และครูมวยสายตรงของ “อาจารย์จำลอง นวลมณี” บรมครูมวยโบราณสกลนคร
การขับเคลื่อนครั้งนี้ ได้รับการสนับสนุนงบประมาณประจำปี 2569 จากสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อตอบสนองยุทธศาสตร์ชาติในการลดความเหลื่อมล้ำและยกระดับคุณภาพการศึกษาในภูมิภาค อีกทั้งยังเป็นการเทิดพระเกียรติและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
สำหรับ “มวยโบราณสกลนคร” เป็นศิลปะการแสดงพื้นถิ่นที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เริ่มต้นมาตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. 2450 – 2480 โดยพัฒนามาจากลีลาการป้องกันตัวของกลุ่มพ่อค้าชาติพันธุ์ไทยใหญ่ (ชาวกุลา) ผสมผสานกับการเลียนแบบท่าทางของสัตว์นานาชนิด จนเกิดเป็นลีลาท่ารำที่งดงามและมีชั้นเชิง ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติเป็นที่เรียบร้อยแล้วตั้งแต่ปี 2556
เป้าหมายสำคัญของการจัดทำหลักสูตรในครั้งนี้ คือการส่งต่อมรดกอันล้ำค่านี้สู่สถานศึกษาทั่วทั้งจังหวัดอย่างบูรณาการ ตั้งแต่ระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา อาชีวศึกษา ไปจนถึงระดับอุดมศึกษา เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้ซึมซับระเบียบวินัย มีพัฒนาการที่ดีทั้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคม รวมถึงสามารถนำทักษะด้านศิลปะการแสดงไปต่อยอดสร้างอาชีพและรายได้ เป็นการสืบสาน “มวยโบราณสกลนคร” ให้อยู่คู่ชุมชนและเป็นความภาคภูมิใจของชาวสกลนครอย่างยั่งยืนต่อไป
รำมวยโบราณ มี 4 จุดเด่น คือ 1.ศิลปะ + ความสวยงาม รำมวยโบราณไม่ใช่แค่การต่อสู้ แต่เป็น “นาฏศิลป์การต่อสู้” – ท่ารำพริ้วไหวเหมือนระบำ แต่ทุกท่ามีเชิงมวยแฝงอยู่- ใช้จังหวะดนตรีปี่กลอง ทำให้ดูมีพลังและกดดันคู่ต่อสู้- ท่าไหว้ครูแต่ละท่ามีชื่อ มีเรื่องเล่า เช่น ท่าขุดเด่น, ท่าปักลูกมะพร้าว, ท่าช้างประสานงา
2.การฝึกสมาธิ + จิตใจ”*- *สมาธิ*: ต้องจดจ่อกับลมหายใจและจังหวะ ไม่งั้นท่าจะไม่สวย- *ความอ่อนน้อม*: การไหว้ครูคือการระลึกถึงครูบาอาจารย์ พ่อแม่ ไม่ใช่ฝึกเพื่อไปอวดเก่ง- *ความกล้าหาญ*: การรำต่อหน้าคนเยอะๆ ฝึกความนิ่ง ไม่กลัว
3.การป้องกันตัวจริง” ทุกท่ารำคือ “กล” ในการต่อสู้ทั้งนั้น- *ท่าป้องกัน*: ปัด, บัง, หลบ อยู่ในท่ารำหมดแล้ว
- ท่าโจมตี: ศอก, เข่า, หมัด, เท้า ถูกซ่อนไว้ในท่าที่ดูสวย
- การหลอกล่อ: ทำให้คู่ต่อสู้จับทางยาก เพราะรำมวยมีจังหวะหลอกเยอะมาก คนสมัยก่อนใช้รำมวยเพื่อ “เช็คสภาพร่างกาย” ก่อนขึ้นเวทีด้วย ว่าวันนี้ร่างกายพร้อมแค่ไหน
4.วัฒนธรรม + เอกลักษณ์ไทย”– เป็นการสืบทอดจากบรรพบุรุษสมัยอยุธยา- แต่งกายด้วยมงคล มงกุฎ สายสิญจน์ มีครูเพลง ครูมวย- ต่างจาก MMA หรือมวยสากลตรงที่ “ให้เกียรติคู่ต่อสู้” มากที่สุด สรุปสั้นๆ: รำมวยโบราณ = สวย + แข็ง + มีสติ + มีวัฒนธรรม
ที่ขาดไม่ได้ของรำมวยโบราณ คือลายสักยันต์ ซึ่งเป็นของคู่กันเลย สมัยก่อนนักมวยคาดเชือกทุกคนจะมีของติดตัว เพื่อเป็นขวัญกำลังใจ เป็นความเชื่อเรื่องคงกระพัน เชื่อว่ายันต์ช่วยคุ้มครอง ให้หนังเหนียว โดนหมัดโดนเข่าแล้วเบาลง ,เสริมพลัง ยันต์แต่ละแบบให้พลังต่างกัน เช่น เมตตา แคล้วคลาด มหาอำนาจ ,เป็นสัญลักษณ์ของสำนัก เห็นลายสักปุ๊บรู้เลยว่ามาจากครูไหน,สมาธิ ตอนสักต้องท่องคาถา ฝึกจิตให้นิ่ง ซึ่งเอาไปใช้ตอนรำไหว้ครูได้ด้วย
ลายสักยันต์ยอดฮิตของนักมวยโบราณ เช่น ยันต์ 5 แถว เมตตา ค้าขาย โชคลาภ แคล้วคลาด คงกระพัน ครบจบ หลัง, ไหล่,ยันต์ 8 ทิศ ป้องกันอันตราย 8 ทิศ รอบตัว กลางหลัง ยันต์หนุมาน มหาอำนาจ ไม่กลัวใคร ชนะศัตรู แขน, หน้าอก ,ยันต์เสือ น่าเกรงขาม คู่ต่อสู้กลัว ต้นแขน, หลัง,ยันต์กวางเหลียวหลัง แคล้วคลาด เมตตามหานิยม ไหล่ ,ยันต์นะ หน้าทอง เจรจาดี มีคนรัก มีเมตตา หน้าผาก, อก, และยันต์อักขระขอม คาถาหัวใจนักมวย เช่น “นะ มะ พะ ทะ” ต้นคอ, หลัง มีกฎสำคัญของคนสักยันต์สายมวย คนรุ่นเก่าเขาถือมาก
- ห้ามลอดราวตากผ้า / ลอดใต้ถุน เชื่อว่าของจะเสื่อม
- ห้ามด่าพ่อแม่ ผิดครู
- ต้องไหว้ครูทุกครั้งก่อนขึ้นเวที เพื่อบอกกล่าวครูบาอาจารย์ 4. ต้องทำดี ของถึงจะคุ้มครอง ตอนรำมวย เห็นลายสักแล้ว ถ้ามีลายสักเต็มตัว มันจะขลัง ขึ้นไปอีก คนดูจะรู้สึกถึงพลังและความเป็นนักสู้จริงๆ บางสำนักถึงกับออกแบบท่ารำให้โชว์ลายสักด้วย เช่น ชูแขนให้เห็นยันต์หนุมาน สรุป ลายสักยันต์ คือเกราะใจ + เอกลักษณ์ + ความผูกพันกับครู
//////////// วัฒนะ แก้วก่า/สกลนคร 0819541528
