น่าน – จังหวัดน่านเดินหน้าขับเคลื่อนแนวคิด “อารยสถาปัตย์” หรือ Universal Design การออกแบบและพัฒนาสภาพแวดล้อมเพื่อให้คนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้อย่างปลอดภัยและเท่าเทียม โดยสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดน่าน จัดกิจกรรม “ลองใช้…ด้วยใจ เข้าใจทุกก้าว เพราะได้ลองด้วยตัวเอง” ภายใต้โครงการ “เมืองน่าน ถนนปลอดภัย เพื่อคนทั้งมวล (Universal Design for Road Safety)” มุ่งสร้างความเข้าใจต่อข้อจำกัดของคนพิการ ผู้สูงอายุ และประชาชนทุกช่วงวัย พร้อมนำประสบการณ์จากการทดลองไปสู่การปรับปรุงพื้นที่สาธารณะและโครงสร้างพื้นฐานของเมืองน่านให้ปลอดภัยและเข้าถึงได้มากยิ่งขึ้น
โดยมี น.ส.ณัฐยาน์ ทวีวงศ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน นำผู้บริหารจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผู้แทนองค์กรคนพิการ ผู้สูงอายุ ภาคธุรกิจ ประชาชน และสื่อมวลชน เข้าร่วมกิจกรรม เพื่อเรียนรู้และสัมผัสข้อจำกัดจากสถานการณ์จำลองด้วยตนเอง ผ่านการทดลองนั่งรถวีลแชร์และใช้เส้นทางจำลองในพื้นที่เมืองเก่าน่าน ซึ่งออกแบบให้สอดคล้องกับการเดินทางในชีวิตจริง ทั้งการเดินทางไปยังวัด แหล่งท่องเที่ยว และสถานที่สำคัญต่าง ๆ ในเขตเมืองเก่า
ภายในกิจกรรมมีการจำลองสถานการณ์และอุปสรรคที่คนพิการและผู้สูงอายุอาจพบเจอในชีวิตประจำวัน อาทิ รถยนต์จอดกีดขวางทางลาด ทางเท้าที่มีป้ายหรือสิ่งของวางขวาง ทางเดินที่คับแคบ พื้นผิวทางเดินที่ไม่เอื้อต่อการใช้รถวีลแชร์ รวมถึงจุดที่ต้องเปลี่ยนระดับหรือข้ามเส้นทาง เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้สัมผัสความยากลำบากด้วยตนเอง และตระหนักว่า สิ่งที่อาจเป็นเพียง “ความไม่สะดวกเล็กน้อย” สำหรับคนทั่วไป อาจกลายเป็น “อุปสรรคสำคัญ” ที่ทำให้คนพิการหรือผู้สูงอายุไม่สามารถเดินทางหรือเข้าถึงสถานที่ต่าง ๆ ได้อย่างอิสระและปลอดภัย
น.ส.ณัฐยาน์ ทวีวงศ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน กล่าวว่า การทดลองใช้เส้นทางและรถวีลแชร์ในครั้งนี้ ทำให้ผู้เข้าร่วมได้เห็นปัญหาจากประสบการณ์จริง และเข้าใจถึงข้อจำกัดของคนพิการและผู้สูงอายุได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เพราะบางครั้งเราอาจมองไม่เห็นปัญหาจากการเดินหรือใช้ชีวิตตามปกติ แต่เมื่อได้ลองใช้วีลแชร์หรือเดินในเส้นทางที่มีสิ่งกีดขวาง จะทำให้เห็นทันทีว่าการเดินทางแต่ละก้าวมีอุปสรรคมากเพียงใด
รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน กล่าวต่อว่า จังหวัดน่านจะนำข้อสรุปและปัญหาที่พบจากกิจกรรมไปหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปสู่การ ปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน แก้ไขจุดเสี่ยง จัดระเบียบทางเท้าและพื้นที่สาธารณะ ปรับปรุงทางลาด ทางข้าม และสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับหลัก Universal Design โดยให้ความสำคัญกับความปลอดภัยและการเข้าถึงของคนพิการ ผู้สูงอายุ เด็ก และประชาชนทุกกลุ่ม
“สิ่งสำคัญคือเราไม่ต้องการให้กิจกรรมจบเพียงการทดลอง แต่ต้องนำประสบการณ์ที่ได้รับไปสู่การเปลี่ยนแปลงจริง ทั้งในระดับหน่วยงานและพฤติกรรมของประชาชน เพื่อให้การเดินทางในเมืองน่านมีความปลอดภัย และทุกคนสามารถเข้าถึงพื้นที่ต่าง ๆ ได้อย่างเท่าเทียม” รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่านกล่าว
ด้าน นางสาวพรนภา สำรีราษฎร์ พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดน่าน กล่าวว่า การสร้างเมืองที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ ไม่ได้หมายถึงการก่อสร้างหรือปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวกเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจาก “ความเข้าใจและการเคารพสิทธิของผู้อื่น” โดยเฉพาะการไม่จอดรถกีดขวางทางลาด ไม่วางสิ่งของบนทางเท้า และไม่ใช้พื้นที่สาธารณะในลักษณะที่สร้างอุปสรรคให้กับผู้ใช้วีลแชร์ ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว
ทั้งนี้ จังหวัดน่านยังมุ่งผลักดันแนวคิด Accessible Tourism หรือการท่องเที่ยวที่ทุกคนเข้าถึงได้ เพื่อยกระดับเมืองน่านให้เป็นเมืองท่องเที่ยวที่รองรับคนทุกกลุ่ม ทั้งผู้สูงอายุ ครอบครัวที่มีเด็ก ผู้ใช้รถวีลแชร์ และคนพิการ สามารถเดินทางท่องเที่ยวและใช้บริการต่าง ๆ ได้อย่างปลอดภัย สะดวก และเท่าเทียม ซึ่งจะช่วยสร้างภาพลักษณ์การเป็นเมืองท่องเที่ยวที่ใส่ใจคุณภาพชีวิตและสิทธิของประชาชนทุกคน
ขณะที่ผู้พิการที่เข้าร่วมกิจกรรม กล่าวว่า การได้ทดลองใช้รถวีลแชร์บนเส้นทางจริงทำให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ทางลาดที่ถูกกีดขวาง ทางเท้าที่แคบ สิ่งของที่วางขวางทาง หรือสภาพพื้นผิวที่ไม่เหมาะสม ล้วนเป็นอุปสรรคต่อการเดินทางและการใช้ชีวิตประจำวัน และบางครั้งอาจนำไปสู่ความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ
จึงอยากให้ทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคธุรกิจ ผู้ประกอบการ และประชาชน ร่วมกันปรับปรุงพื้นที่สาธารณะและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม เพื่อให้น่านเป็น “เมืองที่ทุกคนเดินทางได้ ใช้ชีวิตได้ และรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของเมือง” อย่างแท้จริง พร้อมขอบคุณจังหวัดน่านที่เล็งเห็นความสำคัญและมีนโยบายในการปรับปรุงพื้นที่สาธารณะตามหลักอารยสถาปัตย์ เพื่อรองรับคนพิการ ผู้สูงอายุ และประชาชนทุกกลุ่ม
การขับเคลื่อน Universal Design จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของการสร้างทางลาดหรือปรับปรุงสิ่งก่อสร้าง แต่คือการ ออกแบบเมืองด้วยความเข้าใจในความแตกต่างของผู้คน เพื่อให้ทุกคนมีโอกาสเดินทาง เข้าถึงสถานที่สำคัญ ใช้บริการสาธารณะ และดำรงชีวิตในเมืองได้อย่างปลอดภัย มีศักดิ์ศรี และเท่าเทียม อันเป็นอีกก้าวสำคัญของจังหวัดน่านในการมุ่งสู่ “เมืองปลอดภัยสำหรับทุกคน”
@@@@@@@@@@@@@
ประสิทธิ์ สองเมืองแก่น จ.น่าน
