น่าน – จังหวัดน่านออกโรงชี้แจงกรณีรายงานดัชนีความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย (Thailand Well-Being Index : TWBI) ประจำปี 2569 ของสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ระบุจังหวัดน่านมีค่าเฉลี่ยฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 สูงถึง 37.97 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร สูงที่สุดในบรรดา 77 จังหวัดทั่วประเทศ สร้างความสนใจและเกิดข้อสงสัยในหมู่ประชาชนถึงสถานการณ์คุณภาพอากาศของจังหวัด
ล่าสุด จังหวัดน่านได้ชี้แจงข้อมูลเพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง โดยยืนยันว่า ตัวเลข 37.97 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร เป็นค่าเฉลี่ยรายปีจากข้อมูลย้อนหลังที่นำมาใช้ประกอบการจัดทำรายงาน ไม่ใช่ค่าฝุ่น PM 2.5 ที่ตรวจวัดได้ในปัจจุบัน และไม่ได้หมายความว่าจังหวัดน่านมีค่าฝุ่นอยู่ในระดับดังกล่าวตลอดทั้งปี 2569 หรือมีค่าฝุ่นสูงที่สุดในประเทศทุกวัน
เปิด 4 ข้อเท็จจริง ทำความเข้าใจตัวเลขฝุ่น PM 2.5 จังหวัดน่าน
- ตัวเลข 37.97 เป็นค่าเฉลี่ยรายปี ไม่ใช่ค่าฝุ่น ณ ปัจจุบัน
ข้อมูลในรายงานดัชนีความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย ปี 2569 เป็นการนำข้อมูลค่าฝุ่น PM 2.5 ในช่วงเวลาที่ผ่านมา มาใช้คำนวณเป็นค่าเฉลี่ยรายปี เพื่อสะท้อนสถานการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมในภาพรวม ไม่ใช่ข้อมูลการตรวจวัดฝุ่นแบบเรียลไทม์ ดังนั้น ประชาชนควรแยกแยะระหว่างค่าเฉลี่ยรายปีกับค่าฝุ่นรายวัน ซึ่งมีความแตกต่างกันทั้งช่วงเวลาและวัตถุประสงค์ในการนำไปใช้
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นสัญญาณสะท้อนถึงปัญหาคุณภาพอากาศที่จังหวัดน่านต้องให้ความสำคัญ เนื่องจากค่าเฉลี่ย 37.97 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร สูงกว่ามาตรฐานค่าเฉลี่ยรายปีของประเทศไทยที่กำหนดไว้ไม่เกิน 15 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ขณะที่มีถึง 67 จังหวัดจาก 77 จังหวัด ที่มีค่าเฉลี่ยเกินมาตรฐานดังกล่าว - ภูมิประเทศและหลายปัจจัยร่วมกัน ทำให้เกิดปัญหาฝุ่นสะสม
ปัญหาฝุ่น PM 2.5 ในจังหวัดน่านไม่ได้เกิดจากปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่มีความเกี่ยวข้องกับลักษณะภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสลับซับซ้อนและหุบเขา ซึ่งอาจทำให้การระบายอากาศในบางช่วงเวลาทำได้ไม่ดี ประกอบกับสภาพอากาศในฤดูแล้งที่เอื้อต่อการสะสมของฝุ่นละออง
นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยจากการเกิดไฟป่า การเผาในที่โล่ง การเผาเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร รวมถึงหมอกควันที่เคลื่อนย้ายมาจากพื้นที่ใกล้เคียงและหมอกควันข้ามพรมแดน โดยเฉพาะในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน ซึ่งเป็นช่วงที่จังหวัดมีความเสี่ยงต่อสถานการณ์ไฟป่าและหมอกควันรุนแรง - คะแนนด้านฝุ่น PM 2.5 ไม่ได้หมายความว่าน่านมีคุณภาพชีวิตต่ำที่สุดในประเทศ
จังหวัดน่านขอทำความเข้าใจเพิ่มเติมว่า รายงานดัชนีความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย (TWBI) ไม่ได้ประเมินคุณภาพชีวิตจากปริมาณฝุ่น PM 2.5 เพียงอย่างเดียว แต่พิจารณาจากตัวชี้วัดทั้งหมด 22 ตัว ครอบคลุม 5 มิติ ได้แก่ ด้านสุขภาพ ด้านสังคมและเศรษฐกิจ ด้านสิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐาน ด้านการศึกษา และด้านการมีส่วนร่วมของประชาชน
ดังนั้น ค่า PM 2.5 จึงเป็นเพียงหนึ่งในตัวชี้วัดด้านสิ่งแวดล้อม ไม่สามารถนำมาใช้สรุปได้ว่าจังหวัดน่านมีคุณภาพชีวิตโดยรวมต่ำที่สุดในประเทศ ทั้งนี้ ควรพิจารณาผลการประเมินทุกมิติประกอบกันอย่างรอบด้าน - จังหวัดน่านเดินหน้าแก้ไขปัญหาเต็มกำลัง เตรียมพร้อมรับมือปี 2570
จังหวัดน่านยืนยันว่าไม่ได้เพิกเฉยต่อปัญหาฝุ่น PM 2.5 และไฟป่าหมอกควัน โดยเดินหน้าบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานราชการ อำเภอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อป้องกันและลดผลกระทบจากสถานการณ์ดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง
มาตรการสำคัญประกอบด้วย
เพิ่มประสิทธิภาพการป้องกันและควบคุมไฟป่า พร้อมจัดกำลังเจ้าหน้าที่เฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยง
ติดตามและตรวจสอบจุดความร้อน (Hotspot) เพื่อเข้าควบคุมสถานการณ์อย่างรวดเร็ว
เข้มงวดการบังคับใช้กฎหมายกับผู้ลักลอบเผาป่าและเผาในพื้นที่ห้ามเผา
ส่งเสริมการจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรโดยไม่ใช้วิธีเผา
สร้างความเข้าใจและรณรงค์ให้ประชาชนลดการเผาในพื้นที่ชุมชนและพื้นที่เกษตรกรรม
เฝ้าระวังคุณภาพอากาศ พร้อมแจ้งเตือนประชาชนให้หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งในช่วงที่ค่าฝุ่นสูง
ดูแลและปกป้องสุขภาพกลุ่มเปราะบาง โดยเฉพาะเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคประจำตัว
พร้อมนำข้อมูลสถานการณ์ฝุ่นและผลการประเมินที่ผ่านมา มาใช้เป็นฐานข้อมูลประกอบการวางแผนและยกระดับมาตรการป้องกันแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่น PM 2.5 ในปี 2570 ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
จังหวัดน่านขอความร่วมมือประชาชนร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ไขปัญหา
จังหวัดน่านขอให้ประชาชนติดตามข้อมูลคุณภาพอากาศจากแหล่งข้อมูลทางราชการอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะค่าฝุ่น PM 2.5 รายวัน เพื่อประเมินสถานการณ์และปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม พร้อมขอความร่วมมือทุกภาคส่วนงดการเผาทุกชนิดในช่วงที่มีประกาศห้ามเผา ปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด และร่วมกันเป็นหูเป็นตาแจ้งเบาะแสการเกิดไฟป่าและการลักลอบเผาในพื้นที่
เพราะปัญหาฝุ่น PM 2.5 ไม่ใช่หน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นปัญหาที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกคน การลดการเผาในวันนี้ คือการช่วยลดฝุ่นและปกป้องสุขภาพของคนในจังหวัดน่านในวันข้างหน้า
“ลดเผา ลดฝุ่น ร่วมกันคืนอากาศสะอาดให้เมืองน่าน”
จังหวัดน่านมุ่งมั่นแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่น PM 2.5 อย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างคุณภาพอากาศที่ดี ลดผลกระทบต่อสุขภาพ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน
#จังหวัดน่าน #PM25 #ฝุ่นPM25 #ไฟป่าหมอกควัน #น่านเมืองน่าอยู่ #ลดเผาลดฝุ่น #อากาศสะอาด #เตรียมรับมือปี 2570
ประสิทธิ์ สองเมืองแก่น จ.น่าน
