น่าน แม้ตัวเลขรายได้จากการท่องเที่ยวของจังหวัดน่านจะพุ่งสูงกว่า 4,683 ล้านบาทต่อปี แต่คำถามสำคัญที่ยังไร้คำตอบคือ เงินเหล่านี้ตกถึงมือคนท้องถิ่นจริงหรือไม่ หรือกำลังถูกกลืนหายไปในโครงสร้างเมืองที่เอื้อทุนใหญ่ ขณะที่ประชาชนยังต้องใช้ชีวิตท่ามกลางสายสื่อสารระโยงระยาง ระบบขนส่งไร้มาตรฐาน น้ำประปาไม่ได้คุณภาพ และผังเมืองที่ไม่เคยคำนึงถึงภัยพิบัติ
เวทีนโยบายสาธารณะ “Just City เมืองน่าน เมืองที่เป็นธรรม” ซึ่งจัดโดยสภาองค์กรของผู้บริโภค ร่วมกับศูนย์คุ้มครองสิทธิผู้บริโภคจังหวัดน่าน
เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2569 จึงไม่ใช่เวทีสร้างภาพ แต่คือเวที “ท้าทายนโยบายการเมือง” เปิดพื้นที่ให้สังคมตรวจสอบว่า ผู้สมัครและพรรคการเมืองใด พร้อมแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างจริง หรือเพียงใช้คำว่า “พัฒนา” เป็นสโลแกนหาเสียง
- สายสื่อสารระโยงระยาง ใครรับผิดชอบต่อชีวิตประชาชน
ข้อเสนอให้บังคับรื้อถอนสายสื่อสารที่ไม่ใช้งาน พร้อมตั้งกองทุนเยียวยาผู้ประสบเหตุจากค่าธรรมเนียมพาดสาย คือบททดสอบว่า
นักการเมืองจะกล้ายืนข้างความปลอดภัยของประชาชน หรือยังยอมจำนนต่อผู้ประกอบการรายใหญ่
คำถามคือ ใครกล้าแก้ระเบียบ กสทช. และกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นตัดสินใจเองจริง - เมืองท่องเที่ยว แต่คนเมืองเดินทางลำบาก
การผลักดัน EV Bus ราคามาตรฐาน และการตั้งกองทุนขนส่งสาธารณะจากภาษีนักท่องเที่ยว สะท้อนความจริงที่ถูกมองข้ามมานานว่า
เมืองที่ดีไม่ควรพึ่งรถส่วนตัวหรือสองแถวไร้มาตรฐาน
ขณะที่ราคาตั๋วเครื่องบินน่านยังแพงเกินเอื้อม คำถามคือ ใครจะกล้าแตะโครงสร้างราคา และตรวจสอบสายการบินอย่างจริงจัง - น้ำประปาไม่สะอาด คือความล้มเหลวของรัฐ
ข้อเสนอ “มาตรฐานน้ำ 3C” และคลินิกน้ำประปาชุมชน คือการชี้ตรงไปที่ความจริงว่า
การปล่อยให้ประชาชนใช้น้ำที่ไม่มีคุณภาพ คือการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐาน
นักการเมืองจะยังปล่อยให้ปัญหานี้ถูกซ่อนอยู่ใต้พรมต่อไป หรือกล้าจัดงบประมาณแก้ไขทั้งระบบ - ท่องเที่ยวโต แต่กำไรไหลเข้ากระเป๋าใคร
การคุม Zoning ที่พักริมดอย และการหนุนโฮมสเตย์ชุมชน คือคำถามตรงไปถึงนโยบายท่องเที่ยวแบบเดิมที่
เอื้อทุนใหญ่ แต่ทิ้งชาวบ้านไว้เป็นแรงงานราคาถูก
ใครจะกล้าแตะกฎหมายโรงแรม และหยุดการขยายตัวของรีสอร์ตในพื้นที่เปราะบางจริง - เมืองเก่าน่าน จะถูกกลืนหรือถูกปกป้อง
ข้อเสนอควบคุมภูมิทัศน์เมืองเก่าและปรับผังเมืองรับมือภัยพิบัติ สะท้อนปัญหาที่นักการเมืองจำนวนมากไม่กล้าพูด คือ
การพัฒนาไร้ทิศทาง กำลังทำลายอัตลักษณ์และเพิ่มความเสี่ยงภัยให้ประชาชน
เวที “Just City” จึงไม่ใช่แค่การนำเสนอนโยบาย แต่คือ เครื่องมือของประชาชนในการตรวจการบ้านนักการเมือง
เพราะคำถามสุดท้ายไม่ใช่ “น่านจะพัฒนาอย่างไร”
แต่คือ “พัฒนาเพื่อใคร และใครต้องจ่ายต้นทุนของการพัฒนา”
@@@@@@@@@@
ประสิทธิ์ สองเมืองแก่น จ.น่าน
