เมื่อเวลา 21.00 น.วันที่ 29 เมษายน 2569 เครื่องจักร อบไม้ทำเชื้อเพลิงชีวมวลอัดแท่ง หมู่ที่ 1 บ้านต้นม่วง ตำบลปงป่าหวาย อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ ยังคงทำงานอยู่ ถึงแม้ว่ามีข้อตกลงใน MOA ระหว่างเทศบาลปงป่าหวาย ชาวบ้านรอบโรงงานและผู้จัดการโรงงานให้หยุดทำงานตั้งแต่เวลา 20.00 น.ก็ตาม และในขณะนั้นกลุ่มชาวบ้านได้เข้าตรวจสอบพบว่า ทางโรงงานฯ ยังคงทำงานอยู่ การทำงานของโรงงานได้ส่งกลิ่นเหม็น เสียง และฝุ่นละอองสร้างมลภาวะให้กับชาวบ้านต้นม่วงอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งชาวบ้านต้นม่วง ได้รับผลกระทบจากมลภาวะทาง กลิ่นเหม็น ฝุ่น เสียงจากเครื่องจักรจากโรงงานดังกล่าวตั้งแต่ปี 2566 มาจนถึงปัจจุบันกว่า 3 ปี จนมีผู้ป่วยทางเดินหายใจกระจายอยู่รอบๆ โรงงานในรัศมี 300-600 เมตร และยังมีพื้นที่ที่กลุ่มฝุ่นควันไปถึงในตำบลบ้านปง อำเภอสูงเม่น และมีผู้ป่วยทางเดินหายใจจำนวนมากในชุมชน และได้เข้าพบแพทย์เพื่อทำการรักษา โดยมีคำวินิจฉัยของแพทย์ตามใบรับรองแพทย์กว่า 30 ราย
ซึ่งแพทย์ได้ระบุผู้ป่วยมีอาการป่วยในระบบทางเดินหายใจ บางรายอาการรุนแรงแพทย์จากโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเด่นชัย จังหวัดแพร่ และได้ให้คำแนะนำให้ผู้ป่วยอพยพออกนอกพื้นที่ ให้ไปอยู่ในพื้นที่ที่มีอากาศบริสุทธิปลอดภัย
เหตุการณ์ดังกล่าว ทางชาวบ้านได้เข้าร้องต่อศูนย์ดำรงธรรมอำเภอเด่นชัย มาแล้วแต่พบว่า ไม่มีการแก้ไข
ทาง นางนงลักษณ์ ปลาเงิน แกนนำผู้ที่ได้รับผลกระทบจากโรงงานฯ ได้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา และเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2569 ทางศาลปกครองเชียงใหม่ได้มีหนังสือแจ้งต่อ นางนงลักษณ์ ปลาเงิน ตัวแทนชาวบ้านที่ยื่นฟ้องว่า ศาลปกครองเชียงใหม่มีคำสั่งเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2569 รับคำฟ้องแล้ว สำหรับผู้ถูกฟ้องที่ 1 คือ นายกเทศ
มนตรีตำบลปงป่าหวาย ผู้ถูกฟ้องที่ 2 ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากร
ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่ ผู้ถูกฟ้องที่ 3 อุตสาหกรรมจังหวัดแพร่ ส่วนผู้ถูกฟ้องที่ 4 โยธาธิการและผังเมืองจังหวัดแพร่ และนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดแพร่ ผู้ถูกฟ้องที่ 5 ศาลยกคำฟ้องเนื่องจากยังไม่เข้าข่ายความผิดทางปกครอง
ในรายระเอียดศาลได้ระบุว่า ศาลได้รับคำฟัองในส่วนผู้ถูกฟ้องที่ 1 นายกเทศมน
ตรีตำบลปงป่าหวาย ผู้ถูกฟ้องที่ 2 ผู้อำนวยการสำนักทรัพยากรธรรมชาติแลเสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่ และผู้ถูกฟ้องที่ 3 อุตสาหกรรมจังหวัดแพร่ ไว้พิจารณาตามคดีหมายเลขดำที่ 121 / 2569
ในสาระการรับคำฟ้องของศาลปกครอง คือ ผู้ฟ้องคดีและชาวบ้านต้นม่วง หมู่ที่ 1 ตำบลปงป่าหวาย อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ ได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหายจากการประกอบกิจการโรงงานใกล้ชุมชนของบริษัทกรีนเทอมินัล จำกัด ได้รับอนุญาตประกอบกิจการโรงงานผลิตชิพไม้สับจากไม้ยางพาราและไม้ที่ปลูกขึ้นโดยเฉพาะ 13 ชนิดตามมติคณะรัฐมนตรีเพื่อจำหน่วย ตามใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานที่ (กร.2 ) 02-52/2566 ลงวันที่ 6 มิถุนายน 2566 จากผู้อำนวยการกองบริการงานอนุญาตโรงงาน 2 โดยแจ้งประกอบกิจการโรงงานจำพวกที่ 3 ต่ออุตสาหกรรมจังหวัดแพร่ (ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 ) และได้รับอนุญาตตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยใช้เครื่องจักรเพื่อทำการผลิตชิพไม้สับจากไม้ยางพาราและไม้ที่ปลูกขึ้นโดยเฉพาะ13 ชนิดตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 25 มกราคม 2537 เพื่อจำหน่าย ตามใบอนุญาตเลขที่ 4941 ฉบับที่ 30 ลงวันที่ 16 พฤษภาคม 2568 จากผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่ (ผู้ถูกฟ้องที่ 2 )
แต่บริษัทกรีนเทอมินัล จำกัด ได้ดำเนินการอบไม้และทำเชื้อเพลิงชีวมวลอัดแท่ง โดยไม่ได้รับอนุญาต กระบวนการผลิตของบริษัทเกิดฝุ่นละออง ส่งกลิ่นเหม็น มีเสียงดังจากเครื่องจักรก่อให้เกิดมลพิษ ในชุมชนและสิ่งแวดล้อม ทำให้ชาวบ้านมีอาการป่วยทางระบบทางเดินหายใจเป็นวงกว้างครอบคลุมถึง 2 อำเภอ คือ หมู่ที่ 1 หมู่ที่ 6 หมู่ที่ 7 ตำบลปงป่าหวาย อำเภอเด่นชัย และหมู่ที่ 4 หมู่ที่ 6 ตำบลบ้านปง อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่
ซึ่งผู้ฟ้องคดีและชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบได้แจ้งให้บริษัทกรีนเทอมินัล จำกัด รับทราบเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่อง แต่บริษัทมิได้แก้ไขปัญหาไปในทางที่ดีขึ้นแต่อย่างใด ยังคงดำเนินการก่อมลพิษอยู่ตลอดเวลา ทั้งยังประกอบกิจการในเวลากลางคืน และไม่มีใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
ทั้งนี้ผู้ฟ้องและชาวบ้านได้ยื่นหนังสือ ลงวันที่ 11 ธันวาคม 2567 ร้องเรียนไปยังนายกเทศมนตรีตำบลปงป่าหวาย เพื่อแก้ไขปัญหา ท่ามกลางสภาพปัญหาบริษัทกรีนเทอมินัล จำกัด ได้ยื่นคำขอประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ต่อนายกเทศมนตรีตำบลปงป่าหวาย แต่ทางชาวบ้านได้ร่วมกันทำหนังสือขอคัดค้านและให้ชะลอการออกใบอนุญาตและขอให้มีการชี้แจงเหตุผลเรื่องมลภาวะในชุมชนก่อน เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2569
ปรากฏว่าในวันเดียวกัน เทศบาลตำบลปงป่าหวายได้ทำหนังสือถึงชาวบ้านว่า ยังไม่ชี้แจงตามคำขอของชาวบ้าน ในกรณีที่บริษัทกรีนเทอมินัล จำกัด ใช้ไม้สักหรือไม้หวงห้ามเข้ามาแปรรูปไม้เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 25 มกราคม 2537 ซึ่งผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากร
ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่ รับทราบข้อเท็จจริงแล้วแต่ยังไม่ดำเนินการใดๆ ส่วนอุตสาหกรรมจังหวัดแพร่ ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 ได้เคยเข้ามาตรวจสอบปัญหามลภาวะจากการประกอบกิจการโรงงานของบริษัทกรีนเทอมินัล จำกัดและทราบว่าบริษัทได้ดำเนินการอบไม้ทำเชื้อเพลิงชีวมวลอัดแท่งโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือนอกเหนือจากอุตสาหกรรมจังหวัดแพร่อนุญาตไว้ก่อนแล้ว แต่อุตสาหกรรมจังหวัดแพร่ ก็มิได้ดำเนินการใดๆ กับบริษัทเช่นกัน
ทางนางนงลักษณ์ ปลาเงิน ตัวแทนชาวบ้านต้นม่วงที่ได้รับผลกระทบมลภาวะจากโรงงาน กล่าวว่า ประเทศไทยคงเหลือความยุติธรรมอยู่บ้าง สำหรับชาวบ้านคนเล็กคนน้อยในชุมชนที่เลือกจะมีชีวิตอยู่อย่างปลอดภัยในท้องถิ่นดั้งเดิมของตนเอง
“ชาวบ้านต้นม่วงผู้รับกรรมจากมลภาวะกำลังรอความเมตตาจากคนหลายหลายฝ่าย เพื่อขอความเป็นธรรมและสุขภาวะของคนในชุมชนได้กลับมา
ธีรพงษ์ ธงออน/แพร่
