จังหวัดน่าน โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดน่าน เดินหน้าส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เชื่อมโยงอัตลักษณ์ผ้าทอ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวิถีชีวิตของชุมชน สู่การท่องเที่ยวมูลค่าสูง ภายใต้โครงการบูรณาการการท่องเที่ยวของกลุ่มจังหวัด กิจกรรมหลัก “ส่งเสริม Soft Power มรดกวัฒนธรรมผ้าทอล้านนาตะวันออกสู่การท่องเที่ยวมูลค่าสูง” จัดกิจกรรมทดสอบเส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมโยงแพรพรรณผ้าทอล้านนา เส้นทางจังหวัดน่าน ระหว่างวันที่ 24–25 กันยายน 2569 เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวของเมืองน่านผ่าน “ผืนผ้า” ที่ไม่ได้เป็นเพียงงานหัตถกรรม แต่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ความเชื่อ ประเพณี และอัตลักษณ์ของผู้คนในแต่ละชุมชน
วันที่ 24 กันยายน 2569 นายชัยนรงค์ วงศ์ใหญ่ ผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน มอบหมายให้ นางวิไลวรรณ บุดาสา รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน เป็นประธานในพิธีเปิดกิจกรรม ณ วัดภูมินทร์ อำเภอเมือง จังหวัดน่าน โดยมีหัวหน้าส่วนราชการ วัฒนธรรมจังหวัดน่าน ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดน่าน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ผู้ประกอบการ สื่อมวลชน และ Influencer ร่วมเดินทางทดสอบเส้นทาง เพื่อสัมผัสเรื่องราวของผ้าทอ ภูมิปัญญาท้องถิ่น วิถีชีวิต อาหารพื้นถิ่น และแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดน่าน
กิจกรรมครั้งนี้นำเสนอภายใต้แนวคิด “NAN… WOVEN BY MOUNTAINS น่าน…เมืองที่ขุนเขาถักทอวิถีชีวิต” สะท้อนภาพเมืองน่านที่มีขุนเขาเป็นทั้งภูมิทัศน์และส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตผู้คน โดยธรรมชาติ ชุมชน และภูมิปัญญาได้หลอมรวมกันจนเกิดเป็นวัฒนธรรมอันมีเอกลักษณ์ ขณะที่ “ผ้าทอ” เปรียบเสมือนเส้นด้ายที่ร้อยเรียงเรื่องราวจากรุ่นสู่รุ่น ทั้งลวดลาย สีสัน เทคนิคการทอ และการใช้ผ้าในชีวิตประจำวัน ล้วนสะท้อนรากเหง้าและอัตลักษณ์ของแต่ละกลุ่มชาติพันธุ์และชุมชน
เริ่มต้นเส้นทางจากเมืองน่าน สู่บ่อเกลือ ผ่านเรื่องราวของคนและภูมิปัญญา
เส้นทางวันที่ 24 กันยายน เริ่มต้นจากตัวเมืองน่าน เยือน วัดภูมินทร์ สถานที่สำคัญทางศิลปวัฒนธรรมของจังหวัด สัมผัสสถาปัตยกรรมและจิตรกรรมฝาผนังอันเป็นเอกลักษณ์ ซึ่งถ่ายทอดภาพชีวิต ความสัมพันธ์ และวัฒนธรรมของผู้คนในอดีต ก่อนออกเดินทางผ่านเส้นทางขุนเขาสู่ อำเภอบ่อเกลือ
ที่บ่อเกลือ นักเดินทางจะได้เรียนรู้ วิถีการทำเกลือภูเขา ภูมิปัญญาที่อยู่คู่ชุมชนมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่การตักน้ำเกลือจากบ่อ การเคี่ยว ไปจนถึงการตกผลึกเป็นเกลือสินเธาว์ กระบวนการที่ต้องอาศัยทั้งแรงงาน ความชำนาญ และการสืบทอดองค์ความรู้ภายในครอบครัวและชุมชน สะท้อนให้เห็นว่าการดำรงชีวิตของคนเมืองน่านมีความสัมพันธ์กับทรัพยากรธรรมชาติและภูมิประเทศอย่างแนบแน่น
พร้อมสัมผัสอาหารพื้นถิ่นที่ใช้วัตถุดิบจากชุมชน ก่อนเดินทางต่อไปยัง ร้านบัวแก้วผ้าทอ เรียนรู้การนำภูมิปัญญาผ้าทอเมืองน่านมาต่อยอดด้วยแนวคิดการออกแบบร่วมสมัย แสดงให้เห็นถึงการปรับตัวของงานหัตถกรรมพื้นบ้านให้สามารถตอบโจทย์การใช้งานและความต้องการของคนรุ่นใหม่ ขณะเดียวกันยังคงรักษารากฐานของลวดลาย เทคนิค และเรื่องราวจากชุมชนไว้
จากนั้นเดินทางสู่อำเภอปัว ผ่านเส้นทางชมวิวท่ามกลางขุนเขาและผืนนา แวะ วัดภูเก็ต จุดชมทัศนียภาพที่มองเห็นทุ่งนาและภูเขาซึ่งโอบล้อมเมืองปัว ถ่ายทอดภาพความสัมพันธ์ระหว่าง “คนกับผืนดิน” ที่เป็นหัวใจสำคัญของวิถีชีวิตชุมชน ก่อนปิดท้ายวันด้วยอาหารพื้นถิ่นและเข้าที่พัก
วันที่สอง เรียนรู้รากวัฒนธรรมไทลื้อ สัมผัสผ้าทอ งานปัก และอาหารชาติพันธุ์
วันที่ 25 กันยายน 2569 เริ่มต้นด้วยการเยือน วัดร้องแง ชมสถาปัตยกรรมไทลื้อและเรียนรู้เรื่องราวทางวัฒนธรรมของชุมชน สะท้อนอัตลักษณ์ของผู้คนที่ยังคงรักษาขนบธรรมเนียม ประเพณี ภาษา ศิลปกรรม และงานหัตถกรรมไว้เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน
จากนั้นเดินทางไปยัง ร้านฝ้ายเงินฝ้ายทอง และกลุ่มผู้ประกอบการผ้าทอในพื้นที่ ร่วมกิจกรรม Workshop เรียนรู้กระบวนการสร้างสรรค์ ผ้าเขียนเทียนและผ้าปักเทียน ซึ่งต้องอาศัยความประณีตและทักษะของช่างฝีมือ ตั้งแต่การออกแบบลวดลาย การลงเทียน การย้อมสี ไปจนถึงการตกแต่งผืนผ้า ผู้เข้าร่วมจะได้สัมผัสประสบการณ์ด้วยตนเอง ทำให้เห็นคุณค่าของงานหัตถกรรมที่อยู่เบื้องหลังผ้าหนึ่งผืน ทั้งเวลา ความตั้งใจ และองค์ความรู้ที่สืบทอดจากคนรุ่นก่อน
นอกจากนี้ยังได้เรียนรู้ภูมิปัญญาผ้าทอจากชุมชนและชม เครื่องเงินโบราณ ที่สะท้อนฝีมือเชิงช่างและมรดกทางวัฒนธรรมของเมืองน่าน ซึ่งเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตและการแต่งกายของผู้คนในอดีต
ช่วงกลางวันร่วมสัมผัส อาหารชาติพันธุ์เมี่ยน ณ ร้านโกไฮท์โอ ท่ามกลางบรรยากาศทุ่งนาและชุมชน เรียนรู้เรื่องอาหารพื้นบ้านในฐานะส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม เพราะอาหารแต่ละสำรับไม่เพียงสะท้อนรสชาติ แต่ยังบอกเล่าถึงวัตถุดิบที่หาได้ในท้องถิ่น วิธีการปรุง และรูปแบบการดำรงชีวิตของผู้คน
จากนั้นเดินทางต่อไปยัง ร้านผ้าน่านบุรี พื้นที่สร้างสรรค์ที่รวบรวมผลงานของผู้ประกอบการผ้าทอรุ่นใหม่ในจังหวัดน่าน เปิดมุมมองการนำภูมิปัญญาดั้งเดิมมาต่อยอดสู่แฟชั่น ของใช้ และผลิตภัณฑ์ร่วมสมัย โดยให้ความสำคัญทั้งเรื่องคุณค่าของงานฝีมือ อัตลักษณ์ท้องถิ่น และการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชน
ก่อนร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์จากการเดินทาง และร่วมพิธีเปิด “มหกรรมแพรพรรณผ้าทอล้านนา ผลิตภัณฑ์ชุมชนสัมพันธ์ 4 จังหวัดภาคเหนือตอนบน 2” ซึ่งเป็นอีกหนึ่งเวทีในการเชื่อมโยงผู้ประกอบการ เครือข่ายชุมชน และผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมจากพื้นที่ต่าง ๆ เข้าด้วยกัน
การทดสอบเส้นทางครั้งนี้จึงไม่ได้มุ่งนำเสนอเพียงสถานที่ท่องเที่ยว แต่เป็นการเปิดประสบการณ์ให้ผู้มาเยือนได้ทำความรู้จัก “คน” “ผืนผ้า” “อาหาร” “ภูมิปัญญา” และ “ธรรมชาติ” ที่หลอมรวมกันเป็นวิถีชีวิตของเมืองน่าน โดยเฉพาะผ้าทอที่ทำหน้าที่เสมือนบันทึกทางวัฒนธรรม บอกเล่าเรื่องราวของชุมชนผ่านลวดลาย สีสัน เทคนิคการทอ และการใช้สอยในชีวิตประจำวัน
ในอีกมิติหนึ่ง เส้นทางดังกล่าวยังเป็นการเชื่อมโยงแหล่งผลิตแพรพรรณผ้าทอล้านนาเข้ากับแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ศิลปวัฒนธรรม และชุมชน เพื่อสร้างประสบการณ์ใหม่ให้กับนักท่องเที่ยว พร้อมเปิดโอกาสทางการตลาดให้แก่ผู้ประกอบการ ช่างฝีมือ และชุมชน สามารถนำทุนทางวัฒนธรรมมาต่อยอดเป็นสินค้าและบริการด้านการท่องเที่ยวที่สร้างรายได้อย่างมีคุณค่า
เพราะสำหรับ “น่าน” การเดินทางหนึ่งครั้งจึงไม่ได้จบลงเพียงภาพถ่ายจากสถานที่ท่องเที่ยว แต่คือการได้สัมผัสเรื่องราวของผู้คน ได้เรียนรู้ภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมา และได้เห็นว่าผืนผ้าหนึ่งผืนสามารถถักทอความทรงจำ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชุมชนเอาไว้ได้
NAN… WOVEN BY MOUNTAINS
น่าน…เมืองที่ขุนเขาถักทอวิถีชีวิต
@@@@@@@@@@
ประสิทธิ์ สองเมืองแก่น จ.น่าน
