วันนี้ (9 พ.ย. 2569) ที่กระทรวงมหาดไทย นายษิทรา เบี้ยบังเกิด หรือ “ทนายตั้ม” เดินทางเข้ายื่นหนังสือถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อขอให้ตรวจสอบการดำเนินงานของมูลนิธิและสมาคมรวม 12 องค์กร แบ่งเป็น 11 มูลนิธิ และ 1 สมาคม กรณีการเปิดรับบริจาคเงินเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยและพื้นที่ชายแดน ว่าดำเนินการถูกต้องตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องหรือไม่
โดยมีนายวิรุฬห์ สิทธิวงศ์ รองอธิบดีกรมการปกครอง เป็นผู้แทนรับหนังสือร้องเรียนดังกล่าว
นายษิทราเปิดเผยว่า ได้นำรายชื่อองค์กร พร้อมข้อมูลการเปิดรับบริจาคและเลขบัญชีธนาคารที่เกี่ยวข้อง มอบให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบ โดยต้องการให้พิจารณาว่าแต่ละองค์กรได้ดำเนินการขออนุญาตตามพระราชบัญญัติควบคุมการเรี่ยไร พ.ศ. 2487 อย่างถูกต้องหรือไม่ โดยเฉพาะกรณีการเปิดรับบริจาคในช่วงเกิดสถานการณ์วิกฤต เช่น เหตุอุทกภัยและสถานการณ์บริเวณชายแดน
ทั้งนี้ ผู้ร้องขอให้หน่วยงานตรวจสอบเอกสารการอนุญาต การรับเงินบริจาค และการนำเงินไปใช้ตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้ หากพบการกระทำที่ไม่ถูกต้องก็ขอให้ดำเนินการตามกฎหมาย
นายษิทราระบุว่า การยื่นเรื่องครั้งนี้ไม่ได้มีเจตนากลั่นแกล้งองค์กรใด แต่เป็นการนำข้อมูลที่รวบรวมได้มาส่งให้หน่วยงานที่มีอำนาจตรวจสอบ โดยมีบางองค์กรที่เคยถูกตั้งข้อสังเกตผ่านสื่อสังคมออนไลน์ก่อนหน้านี้ ซึ่งผู้ร้องต้องการให้มีการชี้แจงข้อมูลเกี่ยวกับการรับบริจาคและการบริหารจัดการเงินอย่างโปร่งใส
นอกจากนี้ ยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับยอดเงินบริจาคของบางองค์กร รวมถึงการจัดซื้ออุปกรณ์และโดรนที่นำไปใช้ในภารกิจช่วยเหลือ โดยเฉพาะประเด็นต้นทุนการผลิตและรายละเอียดค่าใช้จ่าย ซึ่งนายษิทราเห็นว่าควรมีการชี้แจงข้อมูลให้ตรวจสอบได้ อย่างไรก็ตาม ประเด็นดังกล่าวยังเป็นข้อสังเกตจากผู้ร้องเรียนที่ต้องรอการตรวจสอบข้อเท็จจริงจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ส่วนกรณีองค์กรการกุศลอีกแห่งหนึ่งที่เคยมีหน่วยงานเข้าตรวจสอบก่อนหน้านี้ นายษิทราระบุว่า ไม่ได้นำมายื่นตรวจสอบในครั้งนี้ เนื่องจากต้องการยื่นเฉพาะองค์กรที่เห็นว่าควรได้รับการตรวจสอบเพิ่มเติม
นายษิทรายังกล่าวถึงกรณีที่เคยร้องเรียนเกี่ยวกับองค์กรแห่งหนึ่งต่อกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) ว่า ทราบว่ามีความคืบหน้าในการตรวจสอบ และอาจมีการเรียกบุคคลที่เกี่ยวข้องเข้าให้ข้อมูลเพิ่มเติม พร้อมยืนยันว่าตนมีข้อมูลและหลักฐานที่ต้องการให้หน่วยงานตรวจสอบ โดยขอให้ DSI สำนักงาน ปปง. และตำรวจสอบสวนกลาง ประสานการทำงานเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงที่ชัดเจน
ขณะเดียวกัน กรณีที่มีผู้เตรียมยื่นตรวจสอบองค์กรของตนเอง นายษิทราระบุว่ายินดีให้ตรวจสอบ โดยยืนยันว่าองค์กรของตนไม่ได้เปิดรับบริจาคเงินจากประชาชน
ด้านนายวิรุฬห์ สิทธิวงศ์ รองอธิบดีกรมการปกครอง ชี้แจงว่า การจัดตั้งมูลนิธิหรือสมาคมต้องดำเนินการจดทะเบียนตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด โดยในกรุงเทพมหานครสามารถยื่นคำขอที่กรมการปกครอง ส่วนต่างจังหวัดยื่นผ่านศาลากลางจังหวัด เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาคุณสมบัติ วัตถุประสงค์ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง
สำหรับการเปิดรับบริจาคผ่านสื่อสาธารณะ โดยทั่วไปต้องดำเนินการขออนุญาตตามกฎหมายควบคุมการเรี่ยไร ขณะที่เงินบริจาคต้องนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้ และควรมีการจัดทำบัญชีรายรับรายจ่ายอย่างชัดเจน หากมีเงินเหลือจากเป้าหมายที่กำหนด ต้องชี้แจงแนวทางการบริหารเงินส่วนที่เหลือให้ตรวจสอบได้
นายวิรุฬห์กล่าวเพิ่มเติมว่า หากพบองค์กรหรือบุคคลดำเนินการไม่ถูกต้องตามกฎหมาย อาจมีความผิดและได้รับโทษตามบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง ซึ่งต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเป็นรายกรณี
สำหรับการดำเนินการหลังจากนี้ กรมการปกครองจะตรวจสอบสถานที่จดทะเบียนขององค์กรทั้ง 12 แห่ง หากอยู่ในกรุงเทพมหานครจะดำเนินการตรวจสอบโดยส่วนกลาง ส่วนองค์กรที่จดทะเบียนในต่างจังหวัดจะประสานผู้ว่าราชการจังหวัดและนายทะเบียนในพื้นที่ให้ตรวจสอบและรายงานผลกลับมา
อย่างไรก็ตาม กรมการปกครองมีข้อจำกัดในการตรวจสอบเส้นทางการเงินโดยตรง จึงอาจต้องประสานหน่วยงานที่มีอำนาจตามกฎหมาย เช่น DSI และสำนักงาน ปปง. เพื่อร่วมตรวจสอบข้อมูลทางการเงินในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป
ทั้งนี้ ก่อนหน้านี้มีกำหนดการที่กลุ่มของนายษิทราและกลุ่มของผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์อีกรายหนึ่งจะเดินทางมายื่นเรื่องต่อกระทรวงมหาดไทยในวันเดียวกัน โดยมีเวลาห่างกันประมาณครึ่งชั่วโมง อย่างไรก็ตาม นายษิทราได้ปรับเวลาเข้ายื่นหนังสือเป็น 09.30 น. จากกำหนดเดิม 10.00 น. ขณะที่อีกฝ่ายมีกำหนดเดินทางถึงเวลา 10.30 น. เพื่อให้การดำเนินการของแต่ละฝ่ายเป็นไปตามกำหนดการโดยไม่จำเป็นต้องเผชิญหน้ากัน
