วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ที่ว่าการอำเภอกบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี นายสุนทร คมคาย แกนนำกลุ่มปราจีนเข้มแข็ง พร้อมชาวบ้านหมู่ 6 บ้านโปร่งไผ่ ต.บ้านนา อ.กบินทร์บุรี รวมตัวถือป้ายเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบสิทธิ์ในที่ดิน หลังชาวบ้านอ้างว่าอาศัยและทำกินในพื้นที่ดังกล่าวมาอย่างยาวนานกว่า 151 ปี ตั้งแต่ พ.ศ.2418
ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 คณะเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานป่าไม้ ฝ่ายปกครอง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อร้องเรียนบริเวณบ้านโปร่งไผ่ โดยพบผู้นำชุมชนและชาวบ้านประมาณ 20 คน ซึ่งตัวแทนชาวบ้านให้ข้อมูลว่า ครอบครัวของประชาชนในพื้นที่อาศัยและทำกินมาอย่างต่อเนื่อง โดยไม่เคยทราบมาก่อนว่าที่ดินดังกล่าวมีเอกสารสิทธิ์เป็นของบุคคลอื่น เนื่องจากที่ผ่านมาไม่เคยมีผู้ใดเข้ามาแสดงสิทธิ์หรือใช้ประโยชน์ในพื้นที่หมู่บ้าน
ชาวบ้านระบุว่า เมื่อปี 2554 เคยรวมตัวประสานงานกับนิคมสหกรณ์กบินทร์บุรี เพื่อขอตรวจสอบและหาแนวทางจัดการสิทธิ์ในที่อยู่อาศัย แต่ผลการตรวจสอบในขณะนั้นพบประเด็นเกี่ยวข้องกับพื้นที่ป่าไม้ จึงไม่สามารถดำเนินการออกเอกสารสิทธิ์ให้ได้
ต่อมาเมื่อวันที่ 3 กันยายน 2569 เจ้าหน้าที่ที่ดินได้ลงพื้นที่รังวัด ก่อนที่วันที่ 24 กันยายน ตัวแทนชาวบ้านรายหนึ่งจะได้รับหนังสือจากสำนักงานกฎหมาย แจ้งให้ระงับการก่อสร้างหรือสิ่งปลูกสร้าง ขนย้ายทรัพย์สิน และออกจากที่ดิน พร้อมส่งมอบการครอบครองคืนให้แก่บริษัทเอกชน โดยอ้างว่าชาวบ้านบุกรุกใช้ประโยชน์ในที่ดินตามเอกสาร น.ส.3 ก. เลขที่ 1290 และกำหนดให้ดำเนินการภายใน 15 วัน
จากการตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นของคณะเจ้าหน้าที่ พบว่าพื้นที่ร้องเรียนไม่ได้อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าแก่งดินสอ ป่าแก่งใหญ่ และป่าเขาสะโตน นอกจากนี้ ยังตรวจสอบพบว่าโฉนดที่ดินเลขที่ 25718 เนื้อที่ 38 ไร่ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่อยู่อาศัยและทำกินของชาวบ้าน 18 ราย ไม่ได้อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติดังกล่าว ส่วนประเด็นพื้นที่ทับซ้อนและเอกสารสิทธิ์ที่เกี่ยวข้อง เจ้าหน้าที่จะประสานตรวจสอบข้อมูลกับกรมที่ดินต่อไป
ต่อมา นายชนาธิป โคกมณี รองผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรี รักษาราชการแทนผู้ว่าราชการจังหวัด พร้อมหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ได้ร่วมรับฟังข้อเท็จจริงจากทุกฝ่าย เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา โดยเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้และกรมที่ดินชี้แจงว่า ที่ผ่านมาได้ลงพื้นที่ตรวจสอบตามข้อร้องเรียน แต่ยังไม่มีตัวแทนบริษัทเอกชนเข้าร่วมตรวจสอบในพื้นที่ด้วย
ด้านนายบรรดิษฐ์ สิงห์ทองดา นายก อบต.บ้านนา เรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบที่มาของเอกสารสิทธิ์ของบริษัทเอกชนว่าออกมาได้อย่างไร พร้อมขอให้พิจารณาแนวทางช่วยเหลือชาวบ้าน โดยยืนยันว่าประชาชนในหมู่บ้านแห่งนี้อาศัยอยู่มานานกว่าร้อยปีแล้ว
ขณะที่กรรมการผู้จัดการบริษัทเอกชน ระบุว่า จะนำข้อมูลและข้อชี้แจงจากทุกฝ่ายกลับไปหารือภายในบริษัทอีกครั้ง พร้อมยืนยันว่าบริษัทมีนโยบายให้ความร่วมมือกับประชาชนและหน่วยงานภาครัฐ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อคนในพื้นที่
นายชนาธิปกล่าวสรุปว่า เมื่อชาวบ้านอ้างว่าอาศัยและทำกินในพื้นที่มานานกว่าร้อยปี ขณะที่เอกสารสิทธิ์เกิดขึ้นภายหลัง จึงจำเป็นต้องตรวจสอบและพิสูจน์ข้อเท็จจริง รวมถึงสิทธิ์การครอบครองที่ดินของทุกฝ่ายผ่านกระบวนการตามกฎหมาย
ด้าน พ.ต.ท.มนต์ชัย โชคจินดา อัยการจังหวัดกบินทร์บุรี ชี้แจงข้อกฎหมายว่า จากข้อเท็จจริงที่ได้รับฟัง หากพิสูจน์ได้ว่าชาวบ้านเข้าครอบครองและอยู่อาศัยในพื้นที่ก่อนมีการออกเอกสารสิทธิ์ ย่อมเป็นประเด็นสำคัญในการพิจารณาเรื่องเจตนาบุกรุก โดยเห็นว่าในเบื้องต้นยังไม่มีมูลความผิดทางอาญาฐานบุกรุก เนื่องจากชาวบ้านเข้ามาอยู่อาศัยก่อนการออกเอกสารสิทธิ์ ทั้งนี้ ส่วนข้อพิพาททางแพ่งยังต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงและกระบวนการทางกฎหมาย
ขณะที่นางชลิตา ฉันทะ ตัวแทนชาวบ้าน เปิดเผยว่า รู้สึกพอใจที่หน่วยงานราชการรับปากจะตรวจสอบเอกสารสิทธิ์และหาแนวทางช่วยเหลือประชาชน แต่ยังคงมีความกังวลว่ากระบวนการตรวจสอบจะใช้เวลานานเพียงใด เนื่องจากชาวบ้านต้องการความชัดเจนในเรื่องสิทธิ์ที่อยู่อาศัยและที่ทำกินของตนเอง
