เมื่อเวลา 04.30 วันที่ 3 มีนาคม 2569 นี้ ที่วัดหัวเวียง ต.จองคำ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ได้มีการจัดงานประเพณีสรงน้ำพระพักตร์ (ล้างหน้าพระพักตร์) พระมหามัยมุนี หรือพระเจ้าพาราละแข่ง ประจำปี 2569 พระมหาอินศวร อคฺคปญฺโญ เจ้าอาวาสวัดหัวเวียง เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นประธานฝ่ายฆราวาส นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน นำพุทธศาสนิกชน ร่วมพิธี
พระเจ้าพาราละแข่ง หรือ พระมหามัยมุนี ซึ่งองค์ที่ประดิษฐานอยู่ที่วัดหัวเวียงแห่งนี้ เป็นพระพุทธพระมหามัยมุนีที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย เป็นพระพุทธรูปที่สวยงามศิลปะไทยใหญ่ แบบทรงเครื่องขัดสมาธิเพชรปางมารวิชัย ทรงเทริด ศิลาภรณ์ สังวาลย์ อินทนิล โดยลุงจองโพหย่า ได้ไปจำลองและอัญเชิญมาจากพม่า ซึ่งหล่อจากทองเหลือง หล่อเป็นส่วน ๆ แยกได้ 9 ส่วน น้ำหนัก 999 กิโลกรัม ล่องมาทางแม่น้ำปาย แล้วนำไปประกอบองค์พระที่วัดพระนอน แล้วอัญเชิญมาประดิษฐานที่วัดหัวเวียง ซึ่งก็ได้มีการสืบทอดความเชื่อความศรัทธาต่อองค์พระพุทธรูปนี้มายาวนาน โดยจะกระทำพิธีสรงน้ำพระพักตร์หรือล้างหน้าพระเจ้าพาราละแข่งอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
วัดหัวเวียง สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2406 ไม่ปรากฎนามผู้สร้าง ตั้งอยู่ในตำบลจองคำ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน บริเวณตัวเมืองแม่ฮ่องสอน ใกล้ๆ กับรันเวย์ของท่าอากาศยานแม่ฮ่องสอน ติดกับตลาดสายหยุด ซึ่งมีทางเข้าด้านทิศเหนือติดกับถนนพาณิชย์วัฒนา และทางเข้าอีกด้านอยู่ฝั่งทิศใต้ติดกับถนนสิงหนาทบำรุง
จุดเด่นของวัดนี้คือ วิหารพระเจ้าพาราละแข่ง ซึ่งเป็นอาคารสร้างจากไม้ เรือนยอดซ้อนกันเป็นชั้นๆ หลังคาเป็นแบบเรือนยอดทรงปราสาทซ้อนกันหลายชั้นแบบไทยใหญ่ ที่เรียกว่า “ปยาทาด” ด้านบนเป็นฉัตรโลหะ ขอบและชายเป็นสังกะสีฉลุเป็นลวดลายสวยงามตามศิลปไทยใหญ่ เรียกว่า “ปานซอย” ตัวอาคารแบ่งเป็น 2 ส่วนเรือนยอดที่ต่อเนื่องกัน เรือนยอดแรกเป็นเรือนยอดที่สูงที่สุด เป็นเรือนยอดที่ประดิษฐานพระเจ้าพาราละแข่ง มีรูปแบบเรือนยอดสไตล์อังกฤษ ซึ่งได้รับอิทธิพลจากการค้าไม้ในสมัยก่อน และอีกเรือนยอดหนึ่ง เป็นโถงสำหรับประกอบกิจกรรม ตัวอาคารเป็นแบบพม่าและไทยใหญ่ เดิมเป็นสังกะสี ซึ่งเป็นวัสดุนำเข้าจากต่างประเทศ แต่ปัจจุบันได้ผ่านการบูรณะเป็นแบบแป้นเกล็ด
ตามตำนานเรื่องเล่ากล่าวว่า พระเจ้าพาราละแข่ง หรือ พระมหามัยมุนี สร้างขึ้นที่เมืองยะไข่ โดยพระเจ้าจันทรสุริยา เจ้าเมืองยะไข่ ได้เข้าเฝ้าพระพุทธองค์และขออนุญาตหล่อรูปเหมือนของพระพุทธองค์ เพื่อเป็นสิ่งแทนในการระลึกถึงกราบไหว้บูชา โดยพระพุทธองค์ได้ประทานลมหายใจใส่ลงในพระพุทธรูปองค์นี้ ชาวยะไข่ เชื่อว่าพระมหามัยมุนีองค์นี้มีลมหายใจ เป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้า ทำให้ชาวยะไข่มีการปฏิบัติต่อพระพุทธรูปองค์นี้ประหนึ่งว่าพระองค์ยังทรงพระชนม์ชีพอยู่ มีประเพณีสรงน้ำพระพักตร์และถวายจังหัน (ภัตตาหารเช้า) แด่พระมหามัยมุนีเป็นประจำ
ปัจจุบันในประเทศเมียนมา พระมหามัยมุนี ได้รับการนับถือว่าเป็น 1 ใน 5 ของ มหาสถานที่ที่สำคัญ ได้แก่ พระมหมัยมุนีแห่งเมืองมัณฑะเลย์ เจดีย์ชเวดากองแห่งเมืองย่างกุ้ง เจดีย์ชเวมอดอแห่งเมืองหงสาวดี เจดีย์ชเวชิกองแห่งเมืองพุกาม และเจดีย์ชเวสันดอแห่งเมืองแปร
ส่วนที่ประเทศไทย พระเจ้าพาราละแข่ง หรือ พระมหามัยมุนี เท่าที่ทราบในประเทศไทย เดิมมีเพียง 2 แห่ง ได้แก่ วัดไทยวัฒนาราม อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก และวัดหัวเวียง อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ต่อมาก็ปรากฎความนิยมจำลองเพิ่มมากขึ้นในที่ต่างๆ เช่น วัดทุ่งโป่ง ตำบลทุ่งยาว อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน.
/////////////////
วิรัตน์ นันทะพรพิบูลย์ จ.แม่ฮ่องสอน / ☎️0895613777
